Okey Nasıl Oynanır?
Taş dağıtımından el bitirmeye kadar bütün kurallar, sade bir dille.
Okey, Türkiye'de en çok oynanan masa oyunu. Kuralları ilk bakışta kalabalık görünür ama aslında tek bir döngüye dayanır: bir taş çek, bir taş at. Bu sayfada oyunu hiç bilmeyen birinin tek okumada oturabileceği şekilde, sırayla anlatıyoruz. FixOkey'de oynarken kuralların büyük kısmını oyun sizin yerinize zaten uyguluyor; buradaki bilgi neyi neden yaptığınızı anlamanız için.
Oyunun amacı
Elinizdeki 14 taşı geçerli gruplar hâline getirip 15. taşı atarak eli ilk bitiren oyuncu olmak. Geçerli grup iki türlüdür:
- Seri — aynı renkten ardışık sayılar: sarı 4-5-6 gibi. En az üç taş olmalı.
- Per (küt) — aynı sayının farklı renkleri: mavi 9, siyah 9, kırmızı 9 gibi. Aynı renk iki kez kullanılamaz.
14 taşın tamamı bu gruplara dağılmalıdır. Tek başına kalan bir taş, ikili bir parça ya da rengi tekrarlayan bir per eli bitirmez.
Taşlar ve dağıtım
Destede toplam 106 taş vardır: dört renkte 1'den 13'e kadar sayılar, her sayıdan ikişer adet (4 × 13 × 2 = 104) ve iki adet sahte okey (yıldızlı taş). Taşlar karıştırılıp istifler hâlinde dizilir; oyunculara 14'er taş, başlayan oyuncuya 15 taş dağıtılır. Kalan taşlar ortada çekilecek yığın olur.
Gösterge ve okey taşı
Dağıtım bittiğinde bir taş açılır; buna gösterge denir. Göstergenin bir sayı üstü, aynı renkten taş o elin okey'idir.
- Gösterge mavi 5 ise okey mavi 6'dır.
- Gösterge 13 ise okey aynı renkten 1 olur; sayı başa döner.
- Gösterge sahte okey olamaz; sahte okey açılırsa yeni taş açılır.
Okey taşı elinizde ise joker gibi kullanılır: eksik kalan herhangi bir taşın yerine geçer. İki adet sahte okey (yıldızlı taş) de o elin okey taşının yerine geçer, yani onlar da joker sayılır. Buna karşılık gerçek okey taşını, göstergenin gösterdiği sayının kendisi olarak da kullanabilirsiniz.
FixOkey'de gösterge taşı, çekilen yığının üstünde değil yanında durur; okey taşlarınız ıstakanızda ayrı bir işaretle gösterilir, aramanıza gerek kalmaz.
Sıra nasıl işler
Oyun saat yönünün tersine döner. Sıra size geldiğinde iki şey yaparsınız:
- Taş çekersiniz. Ya ortadaki yığından kapalı bir taş alırsınız ya da solunuzdaki oyuncunun az önce attığı açık taşı alırsınız. Açık taşı almak elinizi rakiplerinize gösterir; kapalı çekmek risklidir ama gizlidir.
- Bir taş atarsınız. Elinizde işe yaramayan taşı sağınıza atarsınız — attığınız taş sağınızdaki oyuncunun alabileceği taştır. Attıktan sonra eliniz yine 14 taşa döner.
Yığındaki taşlar biterse el berabere kapanır ve yeni el başlar.
Eli bitirmek
14 taşınız da geçerli gruplara girdiğinde son taşı ortaya atarak eli bitirirsiniz. Üç bitiş şekli vardır:
- Normal bitiş — seri ve perlerle. Kazanan 1 puan alır.
- Okeyle bitmek — son attığınız taş okey taşıysa değeri iki katına çıkar.
- Çift giderek bitmek — 14 taşı 7 çift hâline getirmek: mavi 3 + mavi 3, siyah 11 + siyah 11 gibi. Aynı renk aynı sayıdan iki taş bir çifttir. Çiftle bitiş de iki kat sayılır.
Çift giderken seri ya da per kuramazsınız; ya baştan sona çift oynarsınız ya da normal. FixOkey'de ıstakayı dizerken seri ve çift düzenlerinden birini seçersiniz, oyun taşlarınızı ona göre sıralar.
Puanlama
Klasik okeyde el bitince kazanan puan alır, diğerleri kaybeder. FixOkey'de her masanın bir masa puanı vardır: masaya oturan herkes bu kadar puan koyar, el sonunda en çok puanı toplayan havuzun tamamını alır. Eşli masalarda kazanan takım havuzu paylaşır. Bu puanların gerçek para karşılığı yoktur; sadece masa açmak ve daha yüksek puanlı masalara oturmak için kullanılır.
Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalar
- Okeyi erken atmak. Okey elinizde durdukça her eksiği kapatır; yerine kesin lazım olan bir taş gelmedikçe atmayın.
- Çok fazla ikili tutmak. Beş altı ikili parça tutan el hiçbir zaman tamamlanmaz. Bir noktada en zayıf iki parçadan vazgeçin.
- Rakibin attığını izlememek. Sağınızdaki oyuncu sürekli aynı renkten atıyorsa o rengi toplamıyordur; sizin için güvenli taş odur.
- Yerdeki taşı düşünmeden almak. Aldığınız her açık taş, ne topladığınızı masaya duyurur.
Sırada ne var
Kuralları anladıysanız, kazanmanın asıl kısmı olan taş sayma ve atış seçimi için okey taktikleri sayfasına bakın. Duymadığınız bir kelimeye takıldıysanız okey terimleri sözlüğü işinizi görür. Okeyin başka nasıl oynandığını merak ediyorsanız okey çeşitleri sayfası 101, çifte okey ve diğerlerini anlatıyor.